Modulet e Integruara MEL (Programi i Avancuar) – Vlerësimi i Politikave Publike: Analiza Empirike

Më 30 shtator 2025 u zhvillua Moduli i dytë i avancuar i MEL, në kuadër të Programit të Moduleve të Integruara MEL për Politikat e Shtetit të së Drejtës, duke bashkuar pjesëmarrës nga organizatat e shoqërisë civile, universitetet dhe fusha ligjore. Sesioni, i udhëhequr nga Mimoza Agolli, u përqendrua në forcimin e aftësive të pjesëmarrësve për të hartuar dhe zbatuar vlerësime të politikave publike të bazuara në evidenca.

Agolli strukturoi trajnimin në dy sesione kryesore teorike. Në sesionin e parë, ajo u fokusua në fazën përgatitore të një procesi vlerësimi, duke përfshirë zhvillimin e teorisë së ndryshimit dhe zinxhirit të rezultateve, formulimin e pyetjeve të qarta të vlerësimit dhe përzgjedhjen e indikatorëve SMART. Ajo theksoi rëndësinë e përfshirjes së një game të gjerë aktorësh — nga politikëbërësit deri te zbatuesit — për të siguruar pronësinë mbi procesin dhe saktësinë e kuadrit të vlerësimit.

Në sesionin e dytë, Agolli trajtoi metodat e analizës kauzale dhe kundërfaktuale në vlerësimin e ndikimit. Pjesëmarrësit u njohën me problemin e kundërfaktit, nevojën për grupe të vlefshme trajtimi dhe kontrolli, si dhe standardin e artë të vlerësimeve të rastësishme. Gjithashtu, ajo ndaloi te përdorimi i metodave kuazi-eksperimentale, si Diferenca-në-Diferencë, regresioni me ndërprerje dhe përputhja e rezultateve sipas probabilitetit (Propensity Score Matching), që përdoren kur randomizimi nuk është i mundur.

Pjesa praktike e trajnimit kombinoi ushtrime në grupe dhe analiza rastesh konkrete. Pjesëmarrësit punuan mbi zhvillimin e hipotezave dhe indikatorëve në një kuadër të bazuar në rezultate, duke testuar rëndësinë dhe matshmërinë e tyre, si dhe duke reflektuar mbi burimet e të dhënave, rreziqet dhe aspektet etike. Duke përdorur shembuj konkretë, Agolli i udhëzoi pjesëmarrësit në aplikimin e metodave të vlerësimit në situata reale, duke theksuar kufizimet dhe supozimet që duhen marrë parasysh në çdo qasje.

Në përfundim të trajnimit, pjesëmarrësit jo vetëm që thelluan njohuritë e tyre teorike mbi dizajnin e vlerësimit dhe analizën kauzale, por edhe praktikuan përdorimin e këtyre metodave përmes punës bashkëpunuese. Kjo ndërthurje e qartësisë konceptuale me praktikën konkrete i ndihmoi të kuptojnë se si metodat rigoroze të monitorimit dhe vlerësimit mund të kontribuojnë në politika më transparente, të përgjegjshme dhe efektive.

***

Modulet e Integruara MEL zhvillohen në kuadër të projektit “Ndërtimi i Partneritetit mbi Çështjet Themelore: Fuqizimi i OSHC-ve për procesin e anëtarësimit në BE”, me mbështetjen financiare të Bashkimit Evropian – IPA Civil Society Facility 2021, i cili zbatohet nga Lëvizja Europiane në Shqipëri dhe në bashkëpunim me Akademinë e Integrimit Europian dhe Negociatave (AIEN), Slovak Foreign Policy Association (SFPA) dhe Qendrën për Transparencë dhe Informim të Lirë (CTFI).